el | fr | en | +
Accéder au menu

EDITORIAL

Η συνενοχή του αραβικού κόσμου

Οι αραβικές κυβερνήσεις μένουν άπραγες απέναντι στη σφαγή στη Γάζα. Σε αντίθεση με το 1973, ο ΟΠΕΚ δεν ασκεί καμία πίεση. Η Αίγυπτος κλείνει τα σύνορα και υπογράφει συμφωνίες φυσικού αερίου με το Ισραήλ, ενώ Εμιράτα και Μαρόκο μετατρέπουν την «εξομάλυνση» σε επικερδείς μπίζνες. Το αποτέλεσμα είναι μια σιωπή που ισοδυναμεί με συνενοχή.

Οι αραβικές χώρες δεν θα προστρέξουν σε βοήθεια για τη Γάζα. Καμία από αυτές δεν έχει αναλάβει την παραμικρή διπλωματική πρωτοβουλία μεγάλης κλίμακας για να αποτρέψει την εκ νέου κατοχή του θύλακα και να σταματήσει τον ισραηλινό κατακλυσμό φωτιάς και ατσαλιού που υφίσταται εδώ και σχεδόν δύο χρόνια. Παρά τον τρομακτικό απολογισμό (70.000 νεκροί, εκ των οποίων το 70% γυναίκες και παιδιά, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις) και έναν λιμό αντάξιο των χειρότερων μεσαιωνικών πολιορκιών, δεν υπάρχει καμία πρωτεύουσα της Βόρειας Αφρικής ή της Μέσης Ανατολής που να απαιτεί κυρώσεις κατά του Τελ Αβίβ ή να απειλεί τους δυτικούς εταίρους της με μέτρα αντιποίνων για τη ακλόνητη στήριξή τους στον Μπενιαμίν Νετανιάχου και την κυβέρνησή του (1).

Σε αντίθεση με ό,τι συνέβη το 1973 κατά τη διάρκεια του πολέμου του Γιομ Κιπούρ, ο ΟΠΕΚ (Οργανισμός Εξαγωγών Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών) δεν επιδιώκει να πείσει τους υπόλοιπους παραγωγούς να περιορίσουν τις παραδόσεις «μαύρου χρυσού» προκειμένου η Ουάσιγκτον να ασκήσει πίεση στον προστατευόμενό της. Ορισμένα γεγονότα αποτυπώνουν με ακρίβεια αυτήν την αλλαγή εποχής: ενώ τα αμερικανικά όπλα συνεχίζουν να εισρέουν στο Ισραήλ και το Κογκρέσο εγκρίνει το ένα κονδύλι μετά το άλλο προς όφελος του Τελ Αβίβ, το USS Φόρεστ Σέρμαν, ένα αντιτορπιλικό του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ, έπιασε ήρεμα λιμάνι τον Μάιο στο Αλγέρι (2).

Πρόσφατα αποφυλακισμένος ύστερα από σαράντα ένα χρόνια κράτησης στη Γαλλία, ο κομμουνιστής αγωνιστής Ζορζ Ιμπραήμ Αμπντάλα κατακεραυνώνει τους λαούς εξίσου –αν όχι περισσότερο – από τους ηγέτες τους. «Τα παιδιά της Παλαιστίνης πεθαίνουν από την πείνα», δήλωνε κατά την άφιξή του στη Βηρυτό. «Είναι ντροπή για την ιστορία. Ντροπή για τις αραβικές λαϊκές μάζες, πιο πολλή απ’ όσο για τα καθεστώτα. Τα καθεστώτα τα γνωρίζουμε. Πόσοι μάρτυρες έπεσαν στις διαδηλώσεις; Στην προσπάθεια να διασχίσουν τα σύνορα της Γάζας; Κανένας. Κανείς δεν έπεσε. Όλα εξαρτώνται από τον λαό της Αιγύπτου, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον.»

Οι αιγυπτιακές αρχές έχουν πολύ διαφορετική άποψη. Χωρίς καμία επιφύλαξη, ενισχύουν τη συνεργασία τους με το Τελ Αβίβ στον οικονομικό τομέα. Για το Κάιρο δεν τίθεται ζήτημα διακοπής των διπλωματικών σχέσεων, ακόμη κι αν κάθε μέρα δεκάδες κάτοικοι της Γάζας χάνουν τη ζωή τους. Βέβαια, 40.000 Αιγύπτιοι στρατιώτες έχουν αναπτυχθεί στο βόρειο Σινά, όμως η αποστολή τους δεν είναι να ανοίξουν δρόμο για την ανθρωπιστική βοήθεια, αλλά να αποτρέψουν την εισροή προσφύγων στη χερσόνησο. Αν δεν παρουσιαζόταν άχρωμη και άοσμη, θα έλεγες ότι αυτή η αδράνεια βρωμάει συνένοχη σιωπή. Στις αρχές Αυγούστου, η ισραηλινή εταιρεία Newmed ανακοίνωσε την υπογραφή ενός «ιστορικού» συμβολαίου αξίας 35 δισεκατομμυρίων ευρώ για την παροχή φυσικού αερίου στην Αίγυπτο από το 2026, με προέλευση το υπεράκτιο κοίτασμα Λεβιάθαν. Η προβλεπόμενη παροχή –135 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα σε διάστημα δεκαπέντε ετών– αντιστοιχεί στο 20% της ετήσιας κατανάλωσης της χώρας. Άρα από το 2019, με την υπογραφή του πρώτου συμβολαίου αγοράς 60 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων, το Κάιρο αποδέχεται ότι η ενεργειακή ασφάλειά του εξαρτάται από τον γείτονά του. Αυτό εξηγεί πιθανότατα γιατί τον Ιούνιο οι αιγυπτιακές αστυνομικές δυνάμεις εμπόδισαν, συχνά με βίαιο τρόπο, τους συμμετέχοντες στην παγκόσμια πορεία προς τη Γάζα να κατευθυνθούν προς το Σινά.

Ένα ακόμη παράδειγμα είναι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που το 2020 εξομάλυναν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ. Ο Όμιλος Edge, ένα από τα καμάρια της αμυντικής βιομηχανίας τους, τον Ιανουάριο ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να επενδύσει 10 εκατομμύρια δολάρια για την απόκτηση μεριδίου 30% στην ισραηλινή εταιρεία Thirdeye Systems, η οποία ειδικεύεται στην ανίχνευση μη επανδρωμένων αεροσκαφών μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Στην Αίγυπτο, στα Εμιράτα ή στο Μαρόκο (μία ακόμη χώρα που υπέγραψε τις Συμφωνίες του Αβραάμ), η εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ σημαίνει επικερδείς μπίζνες. Είναι αρκετό για να προσφέρει έμπνευση στη Συρία και τη Σαουδική Αραβία, που πολλαπλασιάζουν τις επαφές τους με τον εχθρό των Παλαιστινίων.

Akram Belkaïd

Αρχισυντάκτης της Le Monde diplomatique
Μετάφραση: Βάλια Καϊμάκη

(1Βλ. Η αραβική σιωπή, Le Monde diplomatique – ελληνική έκδοση, Μάρτιος 2024.

(2America’s Navy (Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ), USS Forrest Sherman visits ports of Algiers, 20 Μαΐου 2025.

Μοιραστείτε το άρθρο